فهرست

نمایی از استان

ضرب المثل


*مِلکی تَنگ پانَه لَه اِی کِنِه ، رَه نَه دِیرتر اِی کِنِه

 


گیوه (کفش ) تنگ پا را لِه می کند ، راه را هم دورتر می کند . کنایه به خیلی چیزهاست.

شعر

يار يار كُوگ مَهس اِيرُو نَخون كه نه مُلك و جاتِه

بَرَه وَ دنا بِخون كه شَونَم سَر بَلگ چَِويل زر پاتِه

 

 

يار يار كبك مست اينجا نغمه سَرنَدِه كه اينجا ملك و جای تو نيست

برو به كوه دنا آواز بخوان كه شبنم بر برگ چويل زير گامت باشد

طايفۀ آقايی

 

 

طايفۀ آقايی

 

 

جد طايفۀ آقايی كه قاسم آقا نام داشته و از قسمت جامع بزرگی آغا جری بوده است. در حدود 250 سال قبل ، نزد " كی گيوی هایی كه ساكن مازۀ تير احمد ، دلی خمسير ، له دراز و دروهان بوده اند آمده و با دختر ملا مندنی، سرپرست كی گيوی ها و همچنين با دختر مسيح خان باوی ازدواج كرد .خويشاوندی با خان باوی و طايفۀ كر گيوی،موقعيت او را مستحكم نمود.در آن روزگار كه ايل بويراحمد كم كم دارای قدرت مي شد ، منطقه دشت روم كه محل ييلاقی باوی ها و رستم ممسنر بود تصرف كردند ، كی گيوی ها و كسان قاسم آقا ، آنجا را به عنوان مراتع ييلاق به خود اختصاص دادند.

قاسم آقا دارای چهار پسر به اسامی : آقا محمد شفيع ( آقا شفيع ) ، آقا علی رضا ، آقا حسن و جد " تل گاوی  " ها بود.كه بعد از زاد و ولد و رد جمعيت به چند قسمت : نرمابی ، زنگوایی ، بابكانی ، آقا علر رضایی و تل گاوی تقسيم شدند ، و هر قسمت منطقه ای را تصرف كردند.نرمابی ها از اولاد آقا شفيع و سرپرست آنها آقا صيدال بود كه بعداً به دو اولاد : آقا كاظم و آقا محمد نبی تقسيم شدند.نرمابی ها ساكن بويراحمد سفلی از اعقاب آقا كاظم،اولاد آقا الله كس از اعقاب آقا محمد نبی هستند.ابتدا،همۀ نرمابیها ، از آقا صيدال اطاعت می كردند ، سرانجام بين آنها اختلافات به وجود آمد ، اولاد آقا محمد نبی از آنها جدا شدند و به تل " آقا منصوری " دشت روم كوچ كردند،اما همچنان تحت نفوذ آقا صيدال بودند، تا اينكه آقا راه خدا،داماد آقا منصور،قاصدي را كه از سوی آقا صيدال برای اخذ باج آماده بود كشت و به تسلط آنها پايان داد.بعد از فوت  آقا الله كس فرزند آقا منصور، بين فرزندان او و كی گيوی های دشت روم اختلاف شديد  بروز كرد ،اولاد آقا الله كس  مجبور به ترك دشت روم شدند  به پريكدان و بيدشاهی نقل مكان كردند و با تير تاجی ها، قرار گذاشتند كه هر چه از مناطق ييلاقی كشكوليها ( تيره ار از ايل قشقايی ) تصرف كردند،زمين های قابل كشت سهم آقايی ها، و مراتع سهم تير تاجی ها باشد زيرا كه آقايی ها فاقد دام و تير تاجی ها ، دامدار بودند.اولاد ملابرات كه به اولاد آقا صفر معروفند،در دشت روم  ماندگار شدند ، طولی نكشيد كه اولاد آقا الله كس منطقۀ " وزگ "  vezg  را تصرف كردند و آن را منصور آباد ناميدند.فرزندان آقا الله كس به ماجراجویی و توسعه طلبی ادامه دادند و به تدريج قسمتهای شرقی ياسوج را با همكاری تيرتاجيها،از تصرف كشكوليها خارج كردند ، اواخر عهد قاجاريه ، آن قسمت از اولاد آقا الله كس كه ساكن " پريكدان "  بودند با جلب موافقت خان بويراحمد به محل كرۀ كره عرب ( سراب تاوه ) و چشمۀ گل ، نقل مكان كردند، آقا فتح الله،نوۀ آقا الله كس،دخترش را به محمد حسين خان كلانتر ايل بويراحمد عليا داد و موفق شد ،ملك سروك را از او بگيرد و تملك كند.آقا تراب به بويراحمد سفلی رفت و در محل " بتاری "  ساكن شد.

تل گاویها كه محل سكونت اصلی شان ، " تولگهی " و " تل گاه " می باشد ، عده ای از آنها در مناطق مختلف پراكنده هستند ، تل گاويهای ساكن سفيدار قبلاً در "  وزگ " بوده اند و تعدادشان متجاوز از 40 خانوار و معروف به اولاد سيف الله هستند.چند خانوار هم در دشت روم،دم كره،گنجه ای كهنه، و تنگ سرخ می باشند تل گاويهای ساكن چنارستان پنج خانوارند.عده ای از تل گاويها، ساكن حسن آباد سی سخت و " آب ريگون " گچساران هستند. تعدادی هم در پشتكوه باشت سكونت دايم دارند و از سالهای 1328 ه.ش به آن منطقه رفته و صاحب آب و ملك شده اند.چند خانوار هم در موردراز وسطی هستند.

آقای جعفر ارزنين می گويد : زنگوایی ها به سه تش ( اولاد ) تقسيم می شوند : تش كربلايی زينل ، تش كربلايی جمشيد و تش آقا علی سينا كه به ترتيب دارای 120 خانوار ، 40 خانوار و 70 خانوار  می باشند.عده ار از زنگوايی ها ، ساكن دهدشت هستند .محل قشلاق كوچ روهای زنگوایی،در " بلربيشه" كوه سرخو، تنگ آرو ، دوك ، پادوك ، خواجه  گر ، چهر بگك ، قلعه مدرسه و علمدار ( حومه بهبهان ) می باشد.محل ييلاق آنها : جوش و زنگوا است.قبلاً ييلاقشان ديلگان بوده است .در حدود 25 خانوار متفرقه در ميان زنگواييها زندگی می كنند ، جد آنها " علی " از ترك های قشقايی بوده كه سه نسل پيشتر از هفتكل خوزستان به " له دراز‌" و سپس به زنگوا رفته اند و جزء زنگواييها به شمار می روند.

تيله كوييها ، جزء آقايیهای بويراحمد سفلی و ساكن حومۀ بهبهان هستند.

آقا دريا ، يكی ديگر از نوه های آقا الله كس قسمتی از ملك " مورد راز " را ، از ناصر خان طاهری اجاره و سپس تملك كرد.از آن تاريخ به بعد ،اولاد آقا الله كس تصرفات خود را توسعه دادند و قسمت های ديگری از محل يلاق كشكوليها را تصاحب و ضميمه قلمرو ايل بويراحمد كردند و مرز شرقی بويراحمد را كه قبلاً گردنۀ " ماه پرويز " بود تا " گرگو" gergu ، " تنگ سرخ " ، " و كُت سرداب ، توسعه دادند،چون اين مناطق دارار مراتع ييلاقی بودند،اكنون در تصرف دامدارانی از طوايف مختلف بويراحمد عليا هستند كه طبق قانون ملر شدن جنگلها و مراتع دارای پروانۀ چرای دام شده اند.

آقا علی رضايی های بويراحمد عليا كه اولاد آقا علی رضا فرزند قاسم آقا و از زن باوی او می باشند،در " بَلَه زار " ، "مَزدَك " ، " شرف آباد " ، " گنجه ای كُهنَه " ، " بن سِنجان " ، و " سراب تاوه " سكونت دارند.آقايی های ساكن بنسنجان در سال 1330 ه.ش قسمتی از ملك آنجا را از ناصر خان طاهری خريدند و در آن ساكن شدند.

آقايی های اولاد " بِلی " beli  و قسمت خليلی در " گرد و كَنگَك " ، " تنگ سرخ " ، تنگ مشك " ، " تنگ خشك " و...،كه همه در محدودۀ تنگ سرخ بويراحمد عليا واقع شده اند ، سكونت دارند.

باباكانيها، گرمسيرشان : شامبراكان ، سرتيره ، رودبال و چوبال رستم ممسنی و سردسيرشان : بابكان و پرِشكَفت می باشد. قسمتی از باباكانيها ، معروف به رضا خونی  ، از نظر تقسيمات كشوري جزء چرام هستند ، گرمسيرشان كوه سياه چرام و سردسيرشان چالهای بايار و تيزاب است.

از بزرگان  طايفۀ آقايی مي توان به : آقا محمد تقی خوبانی ، آقا يدالله ارجمند ، آقا سيف الله شجاعی ، آقا هدايت شجاعی ، آقا بيژن منصوری ، آقا رستم شهرخپور ، آقا محمد پناهی ، آقا دريا شفيعی ، آقا اسكندر طاهری  ، آقا صيدال نرمابی ، آقا شيروان كاظمی ، آقا جلو رستگار ( نيك پی ) ،  اقا فتح الله و آقا بهرام زنگوایی و.... اشاره كرد.

 

 

 

دیدگاه ها   

 
0 #325 سره بویراحمد 1396-11-20 11:28
آخ سی حونه آغا سره بویراحد تاریخ بویراحد واغایه و هرچه مرد وکار بخر از طایفه های دیگر هست خواهرزاده اغایه
باز گفت
 
 
0 #324 تیرتاجی 1396-11-19 09:52
بازگفت کیگیوی:
اقای اردشیرخان بابکان طایفه اغا طایفه بزرگ و با اصالتیه اما این حرفت درست نیست که فقط این طایفه در مقابل شاه کشته داده.پس جنگ تنگ تامرادی به رهبری کی لهراس باتولی و کیگیوی های سپیدار و جنگ تنگ گجستان جلیل که کیگیوی و جلیلیها بودن اونهمه ادم خون دادن چی شد.فراموشش کردی؟؟؟

سلام. عزیزم من ای جنگل تیرتاجیل هم بین نه فقط ایشا
باز گفت
 
 
0 #323 بنازم غیرت مردان آقا 1396-11-19 06:57
مردان آقا از نثل آقاجری در لرستان
باز گفت
 
 
0 #322 بنازم غیرت مردان آقا 1396-11-19 06:56
دای نازکون وه بایکون ایگن پرون برنومه کول مزنیت ایگن گرون
باز گفت
 
 
-1 #321 نیلوفر 1396-10-25 20:35
پدران برای فرزندانشان تعریف میکنن و نسل به نسل به هم میرسانن. ایل آغا از چهارمحال به ااسم لر بزرگ به سمت آغا جری حرکت کردن و بعد از آن آغا قاسم به بویراحمد آمد جد آغا و به اسم حیات و الغیب معروف می باشه جد آنها نیست بلکه نوه ی یکی از امامان می باشه و دوست صمیمی جد آغا ک به شهاب الدین معرف میباشد و در کنار هم در خرم اباد خاکسپاری شدن و بقعه ی آنها هنوز وجود دارد. بزرگان آغا به حساب پول آنها نوشته شده و این چیزی نیست ک فرزندان آغا بخواهند آنها رو به بزرگی یاد کنن. هر فردی برای خود و خانواده ی خود بزرگ و عزیزه.
امیدوارم خوبیهاتون بیشتر بشه
باز گفت
 
 
0 #320 اسماعیل حسینپورآقائی 1396-09-27 22:14
الکی مطلب ننویس اینا همش دروغه ایل حسین پور آقایی بختیاری بهداروندجانکی هفت لنگه و اصالتن از ایذه به اصفهان واز اصفهان به چهارمحال اومده :oops:
باز گفت
 
 
0 #319 اسماعیل حسینپورآقائی 1396-09-27 22:11
سلام این چیزی که نوشتین در مورد ایل اقایی که داخل لردگانه همش دروغه پدرجد ما آقاییهای لردگان از ایذه به اصفهان واز اصفهان به چهارمحال لردگان سردشت امدن و از ایل بزرگ بیداروند جانکی هفت لنگ بختیاری هستیم خواهشن الکی مطب ننویس بده دست مردم
باز گفت
 
 
0 #318 نسل آقا 1396-09-11 18:58
24 زیر مجموعه بزرگ از ایل بزرگ و وسیع اقایی وجود داره که اطلاعات کامل تری از تعدد و پراکندگی این ایل رو میشه از مردمان و اقوام خوزستان و کردستان و ایلام گرداوری کرد.وسیع و گسترده باش نسل و زاده آقا
باز گفت
 
 
-1 #317 Guest 1396-07-24 16:51
:-* طایفه ای که در بویراحمد حرف اول منطقه را می زند زیلایی است واسلام نامه تمام
باز گفت
 
 
+2 #316 کیگیوی 1396-06-22 23:12
اقای اردشیرخان بابکان طایفه اغا طایفه بزرگ و با اصالتیه اما این حرفت درست نیست که فقط این طایفه در مقابل شاه کشته داده.پس جنگ تنگ تامرادی به رهبری کی لهراس باتولی و کیگیوی های سپیدار و جنگ تنگ گجستان جلیل که کیگیوی و جلیلیها بودن اونهمه ادم خون دادن چی شد.فراموشش کردی؟؟؟
باز گفت
 
 
0 #315 اصالت 1396-06-19 14:03
هر کسی کو دور ماند از اصل خویش
بازجوید روزگار وصل خویش
باز گفت
 
 
0 #314 حاج محسن رضایی 1396-03-02 07:28
سلامتی ایل اغا
باز گفت
 
 
-1 #313 Guest 1396-01-20 09:34
درسته که میگن طایفه اقا علیرضایی طایفه بزرگمنشیه
باز گفت
 
 
-1 #312 Guest 1395-12-24 17:19
ســــــــــــــ ـــــــــلامتی حونه اغـــــــــــــ ــــــــــــــا
باز گفت
 
 
0 #311 فردین بهتری پور 1395-12-03 00:37
سلام بر مخاطبین عزیز . من بابکانی ام اما از اینکه اغایی ها اصالتا خرم ابادی ان اولین باره میشنوم . ادعا ب حرف درست نیس باید با ذکر منابع و ماخذ مستدل و صحیح یک ادعا را مطرح کرد . اما در مورد اینکه در فیروزاباد و نیریز فارس بابکانی هست با شما موافقم . بنده در پی همین ادعا توسط یکی از دوستانم ب شهر های نامبرده رفتم نزدیک کاخ اردشیر بابکان در فیروزاباد فارس روستایی هست ب نام بابکان . ک پسوند نام خانوادگی اکثر اهالی تا جاییکه پرسیدم بابکانی یا بابکان پور بود تازه اونا میگفتن ک بابکانی های بویراحمد از اینجا ب سمت بویراحمد نقل مکان کردن . در مورد نیریز هم همینطور محله ای هست بنام محله بابکانی ها... اونا هم فامیلی بابکانی را دارند و میگفتند جمعیت بابکانی بیشترین جمعیت طایفه ای در نیریز است . حالا چقد ارتباط فامیلی بین این بابکانی ها با بابکانی های منطقه بویراحمد وجود دارد والله اعلم ...
باز گفت
 
 
0 #310 اردشیربابکان 1395-11-30 21:30
کلیه اطلاعاتتون غلطه ..اقایی ها اصالتا خرم آبادی هستن
اون طرفی ک میگه جمعیت تامرادی زیادتر از حونی آغا هست
بیشتر تیزه های تامرادی اصالتا آغا هستن
عبارتند علی حیدرها،تیله کوهی،کالامری،جع فرآغی،کرم آغا ،علی دادی
..و غیره
علی حیدرها یا تو منطقه چهارمحال و بختیاری و خرم آباد تو منطقه آغا هستن
و شاخه ای از آغا هستن

همین ایل بابکانی تو منطقه استان فارس سکونا گزیدند
تو فیروز آباد و نی ریز فارس
تو شهر کرد هم به اسم اردشیری معروفن
تو اندیشمک و زرین دشت مشهد و شهررضای اصفهان هم همین جور

حونی آغا و در مقابل شاه خیلی کشته کدوم طایفه بویراحمد کشته داد
غیراز حونی آغا



حونی آغا اصالتا خرم آبادی هستن
ن آغا جری
باز گفت
 
 
+5 #309 فردین بهتری پور 1395-11-22 22:17
با سلام. مرحوم اغا محمدتقی خوبانی از دلیرمردان ایل بویراحمد بود ک شجاعت و مردانگی وفای ب عهد و خصوصیات یک انسان کامل را دارا بود بنظرم کسی نمیتواند وجه تمایزش با دیگر سران بویراحمد را انکار کند حتی کسانیکه با وی عداوت داشتند . ایشان در شروع جنگ تحمیلی هشت ساله جزو اولین سران عشایر جنوب بود ک با بسیج و مجهز کردن دلاورمردان بابکانی ب رسم نیاکان پاک و قهرمانش رخت جهاد علیه متجاوزان صدام را بر تن کرد و دوشادوش دیگر هموطنان در خطه ی خوزستان ب نبرد با ارتش متجاوز عراق پرداخت . بعد از بازگشت از جنگ در ان هنگام که کشور عزیزمان صحنه دعواهای سیاسی بود و گروههای چپ گرا اتش بیار معرکه بودند سیاست نظام و انقلاب بر برخورد قاطع با ضدانقلاب بود . بدیهی است در ان شرایط فتنه ک هر روز در گوشه ای از کشور جریان و غایله ای شعله ور میشد و از طرفی با توجه ب فقدان تجربه کافی نیروهای سیاسی و نظامی و انتظامی افراد بسیاری بودند ک بناحق و فقط بر پایه گزارشات کذب و مدارک جعلی یکسری مغرض بدون دلیل و مستندات قانونی قربانی کینه توزانی شدند ک چشم دیدن اقتدار و موفقیت دلاورانی چون محمدتقی خوبانی را نداشتند . مرحوم اغا محمدتقی خوبانی در بحبوحه ی عزل بنی صدر از ریاست جمهوری ک اتش فتنه کشور را فرا گرفته بود بر پایه گزارشات و طومارهای کذب و خلاف واقع قربانی دسیسه و کینه افرادی از طوایف و ایلات همجوار بابکانی قرار گرفت ک متاسفانه بر اثر قضاوت عجولانه و غیر منصفانه از سوی نیروهای سپاه پاسداران گچساران دهدشت و یاسوج در پاییز ۱۳۶۰ هجری شمسی هنگام صرف ناهار در روستای سرتیره نازمکان مورد حمله قرار گرفت مرحوم خوبانی در همان موقع مشغول ساخت مدرسه راهنمایی در روستای سرتیره بود . در ان درگیری برادر اغامحمدتقی خوبانی بنام اغا هادی خوبانی م یک زن بنام مرحومه قمر برنایی کشته شدند دو نفر بنام اسدالله حافظی و سالار تاسا با شلیک گلوله زخمی شدند مرحوم اغامحمدتقی خوبانی دستگیر و ب گچساران منتقل شدند ک تا الان اطلاعی از ایشان در دست نیست اما انچه از شواهد و قراین پیداست اینست که وی کشته شده اند فقدان این مرد بزرگ برای طایفه بابکانی و ایل بویراحمد ضایعه ای بزرگ بود که تا هنوز اثار عدم حضور ایشان در حل اختلافات و نزاع های منطقه هویداست ... امید است با تدبیر و دور اندیشی سران نظام جمهوری اسلامی شاهد چنین حوادثی نباشیم و ب ناحق خون کسی بر زمین نریزد . بامید ایرانی اباد و سرافراز
باز گفت
 
 
+1 #308 فردین بهتری پور 1395-11-22 13:21
با سلام .. صداقت و درستی اغا محمدتقی خوبانی زبانزد خاص و عام است . افسوس ک قربانی کینه بدخواهان و قضاوت عجولانه شد . امروزه کمبود وجود مردانی همچون ایشان در گستره ی طایفه اقایی و حتی استان کهگیلویه و بویراحمد و رفع اختلافات و کدورت ها بخوبی حس میشود . بکوشیم تا یاد مردان بزرگ را گرامی بداریم بدون انکه دیگران را تخریب کنیم
باز گفت
 
 
0 #307 فردین بهتری پور 1395-11-22 11:06
با سلام خدمت تمامی مخاطبین عزیز . ملاک برتری همه ما نزد الله سبحانه و تعالی تقوی هست . خاتم الانبیا محمد مصطفی میفرماید سه عادت هست که تا روز قیامت در بین مردم وجود خواهد داشت ۱ . نوحه کردن برای مردگان ۲ باران خواستن از ستارگان ۳ غلو و افتخار بیجا در مورد گذشتگان که از عادات جاهلیت است . برادران عزیز اگر چه بزرگداشت نام پدران برای ما خوب است اما توجه داشته باشیم کشتن و غارت کردن و ناموس مردم را ب تاراج بردن برای کسی افتخار نیست بنابراین خواهشمندم در این سایت که مجالی برای شناخت تاریخ گذشته و حال است از ذکر مطالبی که فضای بدبینی و تشنج ایجاد کند بپرهیزید . انچه را که حقیقت میدانید بنویسید تا دیگران بخوانند و منتفع شوند و شخصیت دیگران را لگدمال نکنیم . با تشکر فراوان از دست اندر کاران سایت ایل بویراحمد
باز گفت
 
 
+21 #306 غريبي 1395-11-05 09:21
با عرض سلام،دور از انصاف است واقعا، كه از خانواده و بزرگان خاندان اغاغريب و اغا نجف مطلبي ذكر نشده.بزرگاني كه به دليل صافي و مهرباني و نداشتن حسادت بسياري از خويش و قومان خود را بزرگ كردند .بزرگاني كه پشتشون و برادرشون كم بود ولي در طول حيات خود به رسم شير زندگي ميكردند همانند مرحوم اغاراه خدا كه در متن بالا ذكرشده، معروف به راه خدا شير كُش و پسرش اغاطاهر كه برادري نداشت ولي بر اثر اختلافات داييش برادر اغااتش و اغاجلو را كشت ،تك و تنها ولي دل شير داشت .اغاغريب كسي كه انقدر بي نياز به كدخدايي و بزرگي بود كه بزرگي را به عموزاده و برادر زنش سپرد ولي اكنون به جز پيرمردان كسي نميشناتش .از ياد رفته ،مشكل از سايت و فضاي مجازي نيست .مشكل از كسي است كه چشم بزرگي اين خانواده را نداشت ...ممنون از سايت خوبتون
باز گفت
 
 
+1 #305 Guest 1395-10-15 06:31
ببخشید یک مسله را فراموش کردم در خصوص طایفه اقایی اگه کسی حاضر به همکاری با اینجانب باشد من حاضرم تا جای که در حد توانم باشد کمک کنم
باز گفت
 
 
+2 #304 Guest 1395-10-15 06:26
دوستان سلام من مدارک و مستنداتی دارم که طایفه آقایی با طایفه حسین پور اقایی در لردگان از یک نژاد می باشند و ما تا الان با چند خانواده از ایشان بعد حدود پانصد شش صد سال رفت امد داریم اگه باور ندارید در مورد ایل اقایی شهرستان لردگان بررسی کنید و از لحاظ ژنتیکی مورد ازمایش قرار دهید
باز گفت
 

افزودن دیدگاه

کد امنیتی
تازه سازی