فهرست

نمایی از استان

ضرب المثل


*مِلکی تَنگ پانَه لَه اِی کِنِه ، رَه نَه دِیرتر اِی کِنِه

 


گیوه (کفش ) تنگ پا را لِه می کند ، راه را هم دورتر می کند . کنایه به خیلی چیزهاست.

شعر

يار يار كُوگ مَهس اِيرُو نَخون كه نه مُلك و جاتِه

بَرَه وَ دنا بِخون كه شَونَم سَر بَلگ چَِويل زر پاتِه

 

 

يار يار كبك مست اينجا نغمه سَرنَدِه كه اينجا ملك و جای تو نيست

برو به كوه دنا آواز بخوان كه شبنم بر برگ چويل زير گامت باشد

طايفۀ برآفتابی

 

 

 

 طايفۀ برآفتابی

 

برآفتابی ها از تیره دشت موری بویراحمدی جزء یکی از چند طایفه قدرتمند بوده که هسته اولیه بویراحمد را تشکیل میدهند ، قدیمی ترین سندی که از انها ذکری به میان اورده "درصفحه 270گفتاردوم فارسنامه ناصری تالیف( 1281ق )مرحوم حاج میرزا حسن حسینی فسائی،درمورد ایل(باشت باوی) میباشد که به دلیل همجواری با این ایل ان را یکی از چهار طایفه باوی ذکر کرده که" اشتباه می باشد" .همچنین کتاب "تاریخ و جغرافیای خوزستان تالیف مرحوم شوشتری" خاستگاه اولیه برافتابی ها دشت مور از توابع گچساران می باشد و به پنج" تش" تقسیم می شوند 1- غیب الهی ، 2- طاحسینی، 3- مشهدی، 4-  باطولی 5- ساتهی .  در زمان تقسیم بویراحمد میان خوانین بویراحمد سردسیر و گرمسیر-دوره محمدطاهرخانی -،از لحاظ جمیعت تامرادی و برافتابی برابر بودند تامرادی سهم خان های سردسیر و برافتابی ها سهم خان های گرمسیر گردیدند. جمعیت اصلی برافتابی ها معروف به "سا تهی "در شهرستان لردگان چهارمحال بختیاری ساکن می باشند ، علاوه بر پراکندگی در استان قسمت زیادی از آنها در رامهرمز و برازجان وجاهای دیگر سکونت دارند، قلعه تاریخی شامبراکان متعلق به برافتابی هاست. تیره"تش" غیب الهی "برافتابی" به سه اولاد شامل 1. کی حسینعلی 2. کاسلیمان 3. کی زینعلی تقسیم میشوند.به دلیل اختلاف میان اولادکی حسینعلی وکاسلیمان فرزندان کی حسینعلی شامل 1-کی جونباز2-کی مهراب3-کی سهراب به درخواست کی محمدعلی تامرادی "بهادر"دایی فرزندان کی حسینعلی درمنطقه کوشک "برافتاب"اسکان نمودن سپس کی سهراب ، داماد ابراهیم خان اروین "پیلی" وباجناق عبداله خان ضرغامپور، به منطقه تنگ سپو مهاجرت نمود. در حال حاضر گرمسیر بر افتابی ها  "حومه گچساران شامل :دشتمور ، ارو ، اسپر ، چهاربیشه ، شامبراکان ، نازمکان " و"حومه دهدشت شامل :کوشک برافتاب ، دستگرد ، تنگ سپو "و سردسیر انها "چنار"می باشد . 

از بزرگان اين طايفه مي توان به : کی محمد خان پرندوار ، ملا شير خان پرندوار ، کی سرمست زینل زاده ، ملا جهانبخش پرندوار ، کی اله کرم قنبری ، كی قهرمان پرنگ ، حاجی سالار شهبازپور ، کی منصور برافتابی اسپر ، کی قهرمان پرنگ ، کی ولی خان و کی شکراله سلیمانی ، كی سهراب پرندوار ، كی نجف دادی نژاد ، كی امير كارگر نژاد ،و... اشاره كرد .

 

دیدگاه ها   

 
+3 #99 Guest 1396-05-12 07:42
باسلام خدمت همه عزیزان،هرچند در مطلب بالا از بزرگان زیادی اسم اوری نکرده اند ولی باز از شما برای ساخت این سایت تشکر بسیار بجا می اورم،اما باز از کسانی که این مطلب رو منتشر کردند انتظار بیشتری بجا میرفت که حرمت بزرگان را نگه میداشتند و از بزرگان ما هم اسم میبردند البته در قسمت نظرها اسم اوری شد ولی ماانتظار بیشتری از این افراد داشتیم احترام نگه میداشتند و همچین بزرگانی را نادیده نمی گرفتند ;-)
باز گفت
 
 
0 #98 Guest 1396-03-21 20:02
لر های شول در چهارمحال ولرستان نیز زندگی می کنندومردمانی زحمتکش وشجاع هستند
باز گفت
 
 
0 #97 Guest 1396-03-21 19:58
لرهای شول هم درچهارمحال ولرستان زندگی میکنند
باز گفت
 
 
+4 #96 علی 1396-02-15 19:39
درود بر شول مردان.طایفه برافتابی (ازطرف شول کیار چهارمحال)
باز گفت
 
 
+2 #95 برافتابی سالاااره 1396-01-25 07:22
با سلام ودرود به همه ی برآفتابی های عزیز.مرکز حکومت برافتابی ها در زمان قدیم وتاریخ۱۰۰سال گذشته روستای شامبراکان بوده که مدرکش قلعه شامبراکان است که در زمان قدیم برافتابی ها در اوج اقتدار خود در بویراحمد گرمسیر بودند و از لحاظ جمعیت برابری میکردن با تامرادی ها در سردسیراما متاسفانه ابن ایل بزرگ با بدشانسی های زیاد اقتدار وجمیعتش رو به افول گذاشت.در تعجبم که نام و یادی از مرد تاریخی و تفنگچی معروف ۱۰۰سال گذشته یعنی قرن معاصر مرحوم کا علی داد یاری برده نشده.
باز گفت
 
 
+1 #94 صادق‌‌ازنسل‌کاابر 1395-12-16 19:55
درودبرهمه‌بزرگا ن‌ایل‌برآفتاب،ی ادی‌هم‌میکنم‌از بزرگان‌برآفتابی ‌بانامهای‌کاابر :'( ابول;-) کاسرمس،کاسرتیپ، کاناصر،کاشکراله ،ملاسیا،باتشکر
باز گفت
 
 
+1 #93 صدرا فتا اهواز 1395-10-16 20:05
سلام
مطالب زیر براساس پژوهش های میدانی- علمی وهمچنین کتاب های تاریخ و جغرافیای خوزستان«مرحوم امام شوشتری» و کتاب کهگلویه وایلات آن«محود باور» وکتاب قوم لر«دکتر سکندر امان اللهی بهاروند»تدوین شده از راهنمایی های بیشتر،سپاس داریم.
در زمان محمد طاهر خان بویراحمدی جمعیت[تامرادی]و [برفتابی]برابر بود،جهت رفع اختلاف میان خوانین بویراحمدی و تقسیم املاک در بویراحمد،املاک پهنه تامرادی نشین،سهم خان های بویراحمد سردسیر و گستره برفتابی نشین،سهم خان های بویر احمد گرمسیر شد.
از جمله طایفه های بویراحمدی که بزرگان آن هابا خودپیشوند«کی،کا ید وقاید»را به همراه دارند؛کی گیوی،گودرزی،تیر تاجی،نگین تاجی،[تامرادی]، تاس احمدی،اولاد میرزاعلی،[برفتا بی]،دشمن زیاری و... است واین پیشوند«کی» نشانی کهن از بزرگی و پایگاه اجتماعی را به دنبال دارد.از تش غیب اللهی برفتابی اولاد کی حسینعلی خواهرزاده های کی محمد علی تامرادی اند که هرچند نسق اصلی کوشک در برفتاب و مناطق پیرامونی در قدرت کی محمد علی تامرادی بودو به «کوشک کی محمد علی»معروف بود؛که نسق مذکورکمی واپس تر در دست خواهرزاده کی محمد علی تامرادی[کی سهراب برفتابی ]دیده شد.این واگذاری در جهت اسکان و حمایت از خواهرزاده هاانجام شد.
طایفه های تامرادی و برفتابی و بسیار دیگر از طایفه های ساکن استان کهگلویه و بویر احمد از ایل بویر احمدی بوده که از ایل چهاربنیچه واز ایل بسیار کهن و فراموش شده«جاکی»سخن می گوید،جاکی تنگه ای است در بخش دشت مور که اکنون سکنه آن برفتابی و املاک و زمین های آن مایملک برفتابی هاست،و تنها در پایان نام ها ی بزرگان و برخی از مردم برفتابی می توان کلمه جاکی را دید؛طایفه برفتابی هرچند دارای تش و اولاد های فراوانی است،خود یکی از طوایف تیره بزرگ دشتموری است، تیره دشت موری 8 گروه از جمله [1-تاس احمدی 2-اولادمیرزالی3 -برفتابی4-شیخ ممو5-ملا کلبی6-جلیل7- شرونی8-باتولی است وبرفتابی یکی از شعب تیره دشت موری است.ولی می توان تامرادی رابه تنهایی یک تیره در بویراحمد نامید، تامرادی 7 گروه مانند:1- کی مباقری2-کی رحیمی3-کی مرالی4-دلی 5- شیرو6-کی شینی7-سرچاتی است ودارای زیر شاخه های بسیار از تامرادی اصل و تامرادی نوکر باب وطوایف کوچک زیر مجموعه تامرادی است.در دوره ای رگه هایی از زیر حمایت گرفتن طوایف کوچک و طوایف معروف و مستقلی همچون اردکانی،ته لتی«تلخانی»جاوی د،گودرزی،دشمن زیاری،بکش و شیرینی و... در بخش تامرادی ماخانی دیده می شود.
برخی از نویسندگان خارجی همچون «گاوبه» براین باورند که:طوایف کی گیوی،جلیل،اولاد علی مومن،گوددرزی،[ب رفتابی]،گودسراب ی و تاس احمدی از نسل قوم کهن وباستانی«شول»هس تند؛همچنین «محمود باور» در کتاب کهگلویه و ایلات آن آورده است:طوایف کی گیوی و دشت موری از قوم باستانی لر شول ریشه می گیرند. در این بخش و برخی کتب منبع در ایلات و عشایر طوایف کی گیوی،تاس احمدی گود سرابی،[تامرادی] ،اولاد علی مومن وگودرزی از اردشیری ها معرفی شده اند که در آن صورت با طایفه بابکانی ریشه ای بسیار کهن از اردشیر بابکان اشکانی مستفاد می شود.بویر احمد سفلی 6 تیره(کی گیوی،آقایی،/تام رادی/،/دشت موری/،سادات و طوایف مستقل)را در بر می گیرد. و در همه این دید گاه ها، جای تحقیق و پژوهش هایی علمی-آکادمیک ودانشگاهی باز است.
جنگ معروف تنگ تامرادی (1308)دلاوی مردمان این استان به ویژه هم تباران تامرادی را به یاد می آورد که چگونه حکومتی خودی با هلی کوپتربر سر کودکان بیگناه این مرز وبوم آتش بمب و گلوله باریدو شوق کودکانه شان را به گریه ونابودی کشاند.از جهت بوم شناسی«EcoloGY» این جنگ نخستین وحدت ایلی مقتدرانه مردم استان در برابر ستم و بیداد و آغازسرکشی،طغیان و درخواست آزادی و استقلال استانی بود که به دریافت فرمانداری کل در سال های واپسین شد.
کهگلویه و ایلات آن محمود باور
قوم لر دکتر سکند بهاروند
تاریخ وجغرافیای خوزستان مرحوم محمدتقی امام شوشتری
عشایر ایران موسسه مطالعه و تدوین
باز گفت
 
 
-3 #92 کی بهادر 1395-10-12 10:29
یعنی واقعا تعداد برافتابی ها و تامرادی ها برابره؟؟؟؟؟؟؟؟؟ ؟؟؟؟؟؟
باز گفت
 
 
+1 #91 صدرا فتا اهواز 1395-10-11 16:10
کی هادی خان فرزند کی ملک دوم نخستین بویراحمدی که اندیشه گسترش قلمرو بویرها را در سر پروراندوبا سیاست و درایت آن را عملی کرد.درعهد زندیه با پشتیبانی حاج ابراهیم خان کلانتر و لطفعلی خان زند کی هادی مقتدرانه به خواسته هایش رسید و در لشکر کشی ها و پرداخت مالیات به دولت زندیه همکاری داشت،همچنین با بدبینی شدیدی که دولت قاجاری به لرها داشتند، دردوره قاجار نیز به گسترش قلمرو ادامه می داد.
1- تصرف قلمرو برایی ها که موجب پیوستن طایفه های مستقل و کوچک به خاک بویر ها شد وبر قدرت کی هادی بویراحمدی افزودو این نخستین توسعه طلبی بویراحمدی ها بود.
2- شکست ایل نویی
نویی ها سرزمین بزرگی داشتندوسازمان ایلی و طوایف بسیاری را در بر می گرفتند.پس این درگیری و شکست نویی ها،ایل نویی و طوایف آن، میان ایلات بویر احمدی و دشمن زیاری پراکنده شدند.
بر اساس نوشته های تاریخی آن چه عامل اصلی شکست نویی ها و پراکنده شدن این ایل و طوایف وابسته به آن شد،حضور و اتحاد تیره های بویر احمدی سردسیری و گرمسیری به ویژه تیره دشتموری و شخص کی زینل خون برفتابی بود.
3- شکست و متلاشی شدن ایل کوه مره ای(کومره ای)
از ایلات بسیارکهن استان کهگلویه و بویر احمد،کو مره ای ها بودند که در مناطق امروزی[دیل،شاه بهرام،مارین،فتح ،گناوه،نارکی،پی چاب،آرند و...]
و محدوده کوه خامین تا دهدشت کنونی همچنین مرز ایلات باشت بابویی و چرام تا فرزد«خیرآباد» را دربر می گرفت.
کی هادی خان و دیگر سران بویر احمدی در سال های 1174 تا 1181 ه ش تمامی ایلات و تیره های کوه مره ای رانابود و قلمرو آن ها را تصرف و به خاک بویر احمدپیوندداد.در نتیجه این زد و خورد بخشی از ایل بزرگ کوه مره ای به نواحی فارس کوچیدند.
4- شکست باوی در «مله حدگه» غرب گچساران
پیرامون مرز بویراحمد گرمسیر وباوی اختلافاتی بود که منجر به جنگ و شکست باوی ها شد ،رهبری بویراحمدی ها را کی زینل خون برفتابی، کی علی بخش برفتابی ،کی اله بخش برفتابی وملارشید ملاکلبی دشت موری(از ناحیه مادری نتیجه کی هادی خان بویراحمدی و نوه محمد طاهرخان بویراحمدی بود.)بر عهده داشتند.جهت تثبیت مرز باوی و بویر احمد قبر کاشاهول حاجتی بویر احمدی در مله حدگه گذاشته شد
مله حدگه غرب گچساران و در نزدیکی روستای چهار بیشه است.
باز گفت
 
 
0 #90 ع.پناهی کی گیوی 1395-09-28 15:54
درود و صد درود به جناب حاج حسین پرندوار افتخار ایل بزرگ بویراحمد
باز گفت
 
 
0 #89 Guest 1395-09-13 15:47
با سلام‌،متن بالا درسته ولی از کسانی ک این متن را منتشر کردند انتظار بیشتری میرفت ،در این متن اسم تعدااد کمی از بزرگان را نوشته و از پدر بزرگ و عموهای ما اسمی نبرده است واقعا برای کسی ک این اطلاعات را به شما داده و از خود شما ک این متن را منتشر کردید متاسفم ک وجود اطلاعات ناقص باعث باعث ناراحت کردن ما و تفکر منفی مردم میشود ،هرکس این متن را بخواند فکر میکند ک اجداد ما کس خاصی نبودند درصورتی ک همان اجداد مابود ک در راه طیفه خود حتی جان باختگانی داشت
:-* :-*
باز گفت
 
 
0 #88 آذرپیوند.. 1395-07-13 09:09
باسلام خدمت عموی عزیزم جناب آقای پرندوار..ازاطلا ع رسانیتون درموردشجره ایل بزرگ برفتابی سپاسگزاریم.بین افرادبزرگ طایفه ازکاکبوترآذرپیو ند..کاحسن آذرپیوند..مشهدی حسین آذرپیوندهم با ی کوچولوتحقیق میتونستین نامی ببرید..ممنون ومتشکرم..زنده باشیدعموجان..
باز گفت
 
 
+1 #87 آذرپیوند.. 1395-07-13 09:01
باسلام وعرض ادب ..ممنون وسپاسگزاریم ازلطف وبزرگواریتون جناب..زنـــــــ ـــده باشیــــــــد.ا رادتمندآذرپیوند
باز گفت
 
 
-2 #86 اولا کا غلوم 1395-06-17 19:38
واقعا ممنون بابت مطالب خوب و مفیدتون...اگر میشه مطالب رو کامل ارائه بدیت و از مردان جنگی و جنگای طایفه نیز نام ببرید :roll: :roll:
باز گفت
 
 
-2 #85 آشنا 1395-06-08 20:29
با سلام تمام سخنان کی بهادر صحیح میباشد :roll: با تشکر از این مرد بزرگوار
باز گفت
 

افزودن دیدگاه

کد امنیتی
تازه سازی