فهرست

نمایی از استان

ضرب المثل


*مِلکی تَنگ پانَه لَه اِی کِنِه ، رَه نَه دِیرتر اِی کِنِه

 


گیوه (کفش ) تنگ پا را لِه می کند ، راه را هم دورتر می کند . کنایه به خیلی چیزهاست.

شعر

يار يار كُوگ مَهس اِيرُو نَخون كه نه مُلك و جاتِه

بَرَه وَ دنا بِخون كه شَونَم سَر بَلگ چَِويل زر پاتِه

 

 

يار يار كبك مست اينجا نغمه سَرنَدِه كه اينجا ملك و جای تو نيست

برو به كوه دنا آواز بخوان كه شبنم بر برگ چويل زير گامت باشد

كريم خان بهادر السلطنه بويراحمدی

یکی از قدرتمندترین و بزرگترین خوانیین تاریخ جنوب-کریم خان بهادر السلطنه بود.کریم خان فرزند محمد حسن خان و بی بی خانم بی قاید گیوی در همان دوران طفولیت یتیم شد.محمد حسن خان –پدر وی در زد و خورد مسلحانه با خداکرم خان-پدر بزرگ کریم خان-کشته شد. پس از این حادثه بی بی خانم بی به عقد هادی خان عموی کریم خان درامد.کریم خان در اوایل دوران نوجوانی با همراهی ولی خان و هادی خان-عموهای خود-با گرداوری نیرو خداکرم خان را در اطراف چرام به قتل رساند.وی اندکی بعد با عموهای خود دچار اختلاف شدید شده و به قلعه ارو نزد عباسقلی خان پناهنده شد.با حمایت عباسقلی خان ارویی و هادی خان چرامی و برخی طوایف نظیر:اقایی و قاید گیوی وی قدرتمندانه به صحنه سیاسی ایل بازگشته و عموهای خود را شکست داد. وی عموی خود-هادی خان را در قلعه چنار به قتل رساند. ولی خان به همراه شکرالله خان فرزند هادی خان به ایل بختیاری پناهنده شدند.این پناهندگی بر کریم خان جوان گران امده و وی با حمله به ایل بختیاری-سیصد خانوار ان را در عمق خاک بختیاری-در اطراف شهرکرد غارت نمود.این شجاعت و جنگاوری شگفت انگیز نه تنها مانع از حمایت احتمالی بختیاری ها از هادی خان و شکرالله خان شد بلکه انها را نسبت به موقعیت ایل خود بشدت نگران نمود.این نگرانی در شکواییه سردار اسعد به وزیر دربار کاملا مشهود است.کریم خان با حمله به ایل دشمن زیاری نصیر خان دشمن زیاری از خوانیین قدرتمند منطقه را مجبور به تسلیم و دادن خراج نمود.وی در این حمله از توپ های اهدایی شیخ خزعل استفاده نموده و قلعه نفوذ ناپذیر راک را به توپ بست.وی سپس با حمله به خاک رستم خانعلی خان رستم و سایر ایلات ممسنی را غارت و بشدت تادیب نمود.کریم خان همینطور به ایل و منطقه بهمئی هجوم برده و انان را غارت نمود.در یکی از روزهایی که کریم خان پس از فتوحاتش در ناحیه ای از منطقه بهمئی اردو زده بود –یکی از همراهان وی به نام میرزا علی ساداتی در وصف پیروزی های خان بیتی به صورت زیر سرود:

سرداروم و هفت سالی نظم داده ایل چپانده چار بنیچه بار کرده ایل... --- (برگرفته از کتاب تاریخ سیاسی کهگیلویه)  

 

 

کریم خان همینطور حملات مشابهی به ایلات چرام و بویراحمد گرمسیر که وی را در رسیدن به قدرت یاری کردند-نمود.وی با حمله به سی سخت پسر خاله خود-ملا قباد را مجبور به اطاعت نموده و دوتن از فرزندان وی را به عنوان گروگان با خود به قلعه چنار برد.کریم خان از طرف حکومت مرکزی بسمت ایلربیگی و کلانتری کلیه ایلات کهگیلویه و بویراحمد منصوب شد.این اولین و اخرین باری بود که حکومت کهگیلویه به یک فرد بومی تفویض میشد.این مقام به صورت انحصاری در چنگال بختیاری ها بود.کریم خان با قدرت دلهره اوری که داشت با اعمال نفوذ گسترده-صولت الدوله قشقایی را از سمت ایلخانیگری قشقایی عزل نموده و موجبات به قدرت رسیدن دوست خود-ضغیم الدوله-را فراهم نمود.خوانیین اصلی قشقایی و بختیاری از جمله سردار اسعد و صولت الدوله که بشدت از قدرت کریم خان در هراس بودند با فرستادن تلگراف های متعدد به مرکز درصدد تخریب وی بودند.سرانجام با توطئه مشترک بختیاری ها و قشقایی ها و با تشکیل گروهی مشترک از مخالفان متشکل از :شکرالله خان-ولی خان و شاهین خان-ملا قباد سی سختی و ملا خورشید گودرزی با بستن راه خان که به همراه مهمان خود-احمدخان ضغیم الدوله-از قلعه تل زالی عازم قلعه چنار بود با یک شلیک دسته جمعی- خان ر به قتل رسانده و ضغیم الدوله را دستگیر نمودند.از بخت بعد انروز خان بر اسبی کند رو سوار بود و تفنگچی های که به همراه گروگان ها حدود یک کیلومتر عقبتر حرکت می کردند موفق به یاری خان نشدند.کریم خان دارای سه فرزند پسر به اسامی :سرتیپ خان-غلامحسین خان و الله کرم خان و چندین دختر از جمله:بی بی ماهتاب(مادر حاج عطا طاهری)-بی بی سلطنت(همسر امامقلی خان رستم)-بی بی گلابتون(همسر سردار فاتح بختیاری) و بی بی عذرا (همسر امان الله خان فارسی مدان) بود.جنازه ان شیر مرد بی نظیر توسط سادات کریک در اطراف شاه عسگر به خاک سپرده شد.طبق گفته همه منابع کتبی و شفاهی کلیه خوانیین قبل و بعد از کریم خان هرگز نتوانستند جایگاه و قدرت سیاسی و نظامی او را کسب نمایند.نکته قابل توجه در شخصیت کریم خان که بسیاری از گذشتگان ان را نقل کرده اند سلامت اخلاقی وی و دوری از هرگونه بی عفتی و تقید به انجام واجبات شرعی بود.یادش گرامی...

 

 

 

 

 

 

دیدگاه ها   

 
0 #43 اشکان کیانی9xy24 1396-02-17 00:43
سلام به گوویل لر عزیز میگم تاچندسال دیگه میخوایین براین تبل تفرقه بکوبین بابا قوم لر همش بزرگه فرقی نمیکنه بختیاری باشه بهمئی بویراحمدی بخدا فقط خودمون خنده زار کردیم بقیه اقوام روببینین چه اتحادی دارن اما لرکجاس هنوزخانا و کی پیروز جنگ بود هرکی هرکاری کرد ثوابقش هست فراموش نمیشه اینکه بخواییم با کوچیک کردن هم خودموت بزرگ کنیم اشتباس باارزویاتحاد لر 9xy24
باز گفت
 
 
0 #42 بنده خدا 1395-09-04 04:00
ملاک خوب یا بد بودن افراد به فرموده قران وسعی لها سعیها وهو مومن بوده یا زبانم لال باز به فرموده قران وعباد الرحمن الذین یمشون علی الارض بوده اخه کی بوده چه خدمتی کرده یکی دربیاد وبگه فلان خدمت را برای رضای خداوند سبحان بخلق خدا کرده جز کشت وکشتار وبرادر کشی وعموکشی وصله رحم کشی چیکار کرده اخه عارف بوده فرزند عارف تربیت کرده خدمات عام المنفعه کرده ما هرجا شنیدیم یا در کتابها درمورد کریم خان وامثالهم خواندیم جز غضبناکی وخشم وکینه وووووووالخ چیزی نه دیدیم ونه شنیدیم پس این تقید شرعی که در مورد ایشان گفته اید کجاست
باز گفت
 
 
+1 #41 بچه کیگیوی 1395-07-08 13:38
جونم سی خمو که همیشه بزرگ بودیم.با احترام به بقیه طوایف
باز گفت
 
 
+1 #40 مجیدبهادرتامرادی 1395-05-22 17:08
بازگفت بختیاری:
همتبارهای بویر احمدی که خیلی براشون احترام قایلم اولا بهتون بگم که بختیاری و بویر احمدی نداری یه کم تو حرف زدنتون دقت کنین این تفرقه ای بود که بین ما لرها انداختن دوما وقتی شما که خودتون لر هستین میایین سردار اسعد بختیاری که به سردار جنگ معروفه به خاطر بزرگ منشی و بزرگمرد حاضر نشد پادشاه ایران بشه و گفت من برای حکومت انقلاب نکردم که پادشاه بشم و باسواد غیور بختیاری تونست تهران رو فتح کنه که یکی وقایع مهم تاریخ ایران رو رقم زد وقتی شما ها همتبار خودمون میایین به راحتی سردار اسعد رو مسخره میکنین دیگه چه انتطار از یه ترک یا فارس هست بزرگانتان رو فراموش نکنین و نزارین بین لرها تفرقه بندازن لرها کلا در طول تاریخ بزرگ بودن همین کارها رو میکنیم که هر سال میان به یه قوم لر توهین میکنن هر چند اختلافی بین خوانین بختیاری و بویر احمدی بوده ولی دیگه دورش اون بوده دیگه گذشته زمان اتحاد نبار دست همدیگه رو ول کنیم

سلام دوست عزیز بختیاری.کسی توهین نکرده فقط درجایی دوستی بنام سجاد خیلی ازبلا و نسنجیده راجع به رجال بویراحمد سخن گفتن کخ بنوعی توهین تلقی شد.خداوند هدایت شان بفرماید
باز گفت
 
 
0 #39 بختیاری 1395-05-12 00:33
همتبارهای بویر احمدی که خیلی براشون احترام قایلم اولا بهتون بگم که بختیاری و بویر احمدی نداری یه کم تو حرف زدنتون دقت کنین این تفرقه ای بود که بین ما لرها انداختن دوما وقتی شما که خودتون لر هستین میایین سردار اسعد بختیاری که به سردار جنگ معروفه به خاطر بزرگ منشی و بزرگمرد حاضر نشد پادشاه ایران بشه و گفت من برای حکومت انقلاب نکردم که پادشاه بشم و باسواد غیور بختیاری تونست تهران رو فتح کنه که یکی وقایع مهم تاریخ ایران رو رقم زد وقتی شما ها همتبار خودمون میایین به راحتی سردار اسعد رو مسخره میکنین دیگه چه انتطار از یه ترک یا فارس هست بزرگانتان رو فراموش نکنین و نزارین بین لرها تفرقه بندازن لرها کلا در طول تاریخ بزرگ بودن همین کارها رو میکنیم که هر سال میان به یه قوم لر توهین میکنن هر چند اختلافی بین خوانین بختیاری و بویر احمدی بوده ولی دیگه دورش اون بوده دیگه گذشته زمان اتحاد نبار دست همدیگه رو ول کنیم
باز گفت
 
 
-1 #38 tnt 1394-10-01 07:15
بازگفت Guest:
بازگفت tnt:
با سلام خدمت ککایل بیراحمی و
بختیاری عزیز
امیدوارم اشعار ناراحتتو نکنه
ما همه ککاییم

خم کریم خدام کریم اسبم کُرَن چال
هف سر خان چی وم نکه کشتم نخود کال(منظور ملا قبادسی سختیه)

قباد کر محقلی سیت بد نبییم
تفنگ پنج تیر پرون سیت ایخردیم

از سر رود تا سر تنگ اسبم و دو بی
رفیقم ضیغم چپون بختم و خو بی

کریم بیراحمدی سویل تو دا
سی جر وا بختیار اردونه رو دا

قشقایی"بختیاری ن مرد جنگن
و بخت و قسم درو فقط زرنگن

یه سوار و بیراحمی صد بختیاری
چقه رو(راه راه) وَ جنگ شیر طاقت نیاری

و لریم خردم قسم کر بختیاری
نونسم و نامردی دس ایدراری


تاریبازگفت tnt:
با سلام خدمت ککایل بیراحمی و
بختیاری عزیز
امیدوارم اشعار ناراحتتو نکنه
ما همه ککاییم

خم کریم خدام کریم اسبم کُرَن چال
هف سر خان چی وم نکه کشتم نخود کال(منظور ملا قبادسی سختیه)

قباد کر محقلی سیت بد نبییم
تفنگ پنج تیر پرون سیت ایخردیم

از سر رود تا سر تنگ اسبم و دو بی
رفیقم ضیغم چپون بختم و خو بی

کریم بیراحمدی سویل تو دا
سی جر وا بختیار اردونه رو دا

قشقایی"بختیاری ن مرد جنگن
و بخت و قسم درو فقط زرنگن

یه سوار و بیراحمی صد بختیاری
چقه رو(راه راه) وَ جنگ شیر طاقت نیاری

و لریم خردم قسم کر بختیاری
نونسم و نامردی دس ایدراری

تاریخ قتل کریم خان 1285 شمسی بود... اون زمان هنوز تفنگ پنج تیر وجود نداشت



فرماشت حضرتعالی متین

ولیکن بنده هم در حدانتقال اشعار سینه به سینه بی و لاغیر

و بزرگواری خت بوخش
باز گفت
 
 
0 #37 Guest 1394-09-30 06:39
بازگفت tnt:
با سلام خدمت ککایل بیراحمی و
بختیاری عزیز
امیدوارم اشعار ناراحتتو نکنه
ما همه ککاییم

خم کریم خدام کریم اسبم کُرَن چال
هف سر خان چی وم نکه کشتم نخود کال(منظور ملا قبادسی سختیه)

قباد کر محقلی سیت بد نبییم
تفنگ پنج تیر پرون سیت ایخردیم

از سر رود تا سر تنگ اسبم و دو بی
رفیقم ضیغم چپون بختم و خو بی

کریم بیراحمدی سویل تو دا
سی جر وا بختیار اردونه رو دا

قشقایی"بختیاری ن مرد جنگن
و بخت و قسم درو فقط زرنگن

یه سوار و بیراحمی صد بختیاری
چقه رو(راه راه) وَ جنگ شیر طاقت نیاری

و لریم خردم قسم کر بختیاری
نونسم و نامردی دس ایدراری


تاریبازگفت tnt:
با سلام خدمت ککایل بیراحمی و
بختیاری عزیز
امیدوارم اشعار ناراحتتو نکنه
ما همه ککاییم

خم کریم خدام کریم اسبم کُرَن چال
هف سر خان چی وم نکه کشتم نخود کال(منظور ملا قبادسی سختیه)

قباد کر محقلی سیت بد نبییم
تفنگ پنج تیر پرون سیت ایخردیم

از سر رود تا سر تنگ اسبم و دو بی
رفیقم ضیغم چپون بختم و خو بی

کریم بیراحمدی سویل تو دا
سی جر وا بختیار اردونه رو دا

قشقایی"بختیاری ن مرد جنگن
و بخت و قسم درو فقط زرنگن

یه سوار و بیراحمی صد بختیاری
چقه رو(راه راه) وَ جنگ شیر طاقت نیاری

و لریم خردم قسم کر بختیاری
نونسم و نامردی دس ایدراری

تاریخ قتل کریم خان 1285 شمسی بود... اون زمان هنوز تفنگ پنج تیر وجود نداشت
باز گفت
 
 
-1 #36 tnt 1394-09-29 10:28
با سلام خدمت ککایل بیراحمی و
بختیاری عزیز
امیدوارم اشعار ناراحتتو نکنه
ما همه ککاییم

خم کریم خدام کریم اسبم کُرَن چال
هف سر خان چی وم نکه کشتم نخود کال(منظور ملا قبادسی سختیه)

قباد کر محقلی سیت بد نبییم
تفنگ پنج تیر پرون سیت ایخردیم

از سر رود تا سر تنگ اسبم و دو بی
رفیقم ضیغم چپون بختم و خو بی

کریم بیراحمدی سویل تو دا
سی جر وا بختیار اردونه رو دا

قشقایی"بختیاری ن مرد جنگن
و بخت و قسم درو فقط زرنگن

یه سوار و بیراحمی صد بختیاری
چقه رو(راه راه) وَ جنگ شیر طاقت نیاری

و لریم خردم قسم کر بختیاری
نونسم و نامردی دس ایدراری
باز گفت
 
 
+2 #35 مجیدبهادرتامرادی 1394-09-28 03:38
درجواب سجادعزیز(به انگلیسی نوشته)بایدبگویم بگفته استاد بزرگ محمدبهمن بیگی:(بویراحمده یچگاه زیربارحرف زورنرفت وهرگاه گوشها رابرای شنبدن حرف حق کرمی دید دست به برنو می برد)ازکتاب ایل من بخارای من.بعدش گفتی مقایسه با فلان شخص نکتید.بایدبگویم مابویراحمدی ها هیچگاه حاضرنبودیم ونیستیم که عفت وناموس خود را به دولتمردان می دادیم وقدرت بگیریم و درمرکزجایگاه بگیریم وگرنه اگه شنیده باشی پرچم جنوب بدست عبدا..خان بزرگ داد ولی بازبویراحمدننشس ت وخودرا فراتراز پسررضا(رضاشاه)خ واند. وبزرگان بویراحمدی اگرکوچکترین تمایلی به مرکزمیدادند شاه سرمیداد.ماهیچگا ه گرسنگی خود را به سیری بی حجابی و حقارت نفروختیم.با احترام به سردار اسعد مردانی چون کریم خان کی نصیر وکی طففرکه شمانام بردیدبهتراست بدانید که شاه ودرباریان نطرشان راجع به کی نصیرچی بوده وخطاب کرده اند.فقط بدان اگربویراحمد روسری از سرزن یا دخترانش می کند وبا ناموسش به تهران می رفت وحاضرمیشد که قوم خودوهمسایگانش را بفروشدبی شک جایگاهی والاتراز سردارهای درقبای مرکزداشت.اماخود رانفروختند وما اکنون به همین ها افتخارمیکنیم.زن ده بادایل سرافرازبویراحمد ومردان نامی بویراحمد.














۰۰
باز گفت
 
 
0 #34 تامرادی اردشیری 1394-09-24 20:03
بازگفت بویراحمدی:
اولااون شخصی که اسمشوگذاشته مشی بیراحمدولی بویراحمدی نیست خاهش
که میگی سرداراسدفاتح تهران بوداولابودن بیشترین نقش راتوفتح تهران ستارخان وباقرخان داشتنداگرسرداراسدنیم وجبی نقشش توفتح تهران بزرگ بودحتماتوکتابهااسمی ازش اورده میشدتوکتاب تاریخ تومدارس تدریس میشه بیشترین نقش راستاروباقرخان داشتن
شمابختیاریهاالکی همه چی رو بزرگ جلوه میدین بدون هیچ سندی بخدا نمیدونم چطورخودتون خجالت نمیکشین
بعدش بویراحمدجایی بودکه فقط به پشتوانه ی قدرت و جسارت خودشون به نام و نشان رسیدنر
ولی بختیاریهاچی!؟همه دس به دامان این و اون بودند
دربعدروحیه جرات جسارت شهامت شجاعت درایت سیاست بویراحمدزبانزدخاص عام است ولی بختیاریهاچی!؟
اینوبدونیدکه تنهاایلی که به همجادس انداخت وهیشکی نتونست بهش تجاوزکنه ایل شجاع بویراحمدبود
ککا تو خو آبرو بویراحمد بردی گرد خدایی تیسو من زندگیت کتاب خوندیی ؟؟! 1-باقر خان سردار خان چه ربطی و فتح تهران داشتن ؟؟؟؟؟!!!!!!! فتح تهران توسط سردار اسعد سردار جنگ و سپهسالار تنکابنی انجام شد 2- لطف کنید نام بزرگان تاریخ ایران رو درست ببرید تا خدای ناکرده موجب بی آبرویی خودمون نشید 3- خاهش به صورت خواهش نوشته میشه
باز گفت
 
 
+1 #33 دلشاد 1394-09-24 09:50
سلام دوستان.ایل غیور بویراحمد زیر نام بزرگ و تقریبا تبل توخالی بختیاری قرار گرفت وگرنه ایل بویرحمدی در هیچ جنگی شکست نخوردن از طرف شیرازتا بوشهر رو تقریبا فتح کردن.از طرف پاتاوه هم سمیرم تا نزدیکای اصفهان رو فتح کرده بودن ک تنها قدرت بازدارنده.انها ارتش رضا خان بود نزاشت ب فاتحانشون ادامه بدن وگرنه الان مرکز بویراحمدرو باید در اصفهان یا کلان شهرهای دیگه میدیدم درود بر بویراحمدیاااا
باز گفت
 
 
-2 #32 بویراحمدی 1394-09-22 11:04
اولااون شخصی که اسمشوگذاشته مشی بیراحمدولی بویراحمدی نیست خاهش
که میگی سرداراسدفاتح تهران بوداولابودن بیشترین نقش راتوفتح تهران ستارخان وباقرخان داشتنداگرسردارا سدنیم وجبی نقشش توفتح تهران بزرگ بودحتماتوکتابها اسمی ازش اورده میشدتوکتاب تاریخ تومدارس تدریس میشه بیشترین نقش راستاروباقرخان داشتن
شمابختیاریهاالکی همه چی رو بزرگ جلوه میدین بدون هیچ سندی بخدا نمیدونم چطورخودتون خجالت نمیکشین
بعدش بویراحمدجایی بودکه فقط به پشتوانه ی قدرت و جسارت خودشون به نام و نشان رسیدنر
ولی بختیاریهاچی!؟هم ه دس به دامان این و اون بودند
دربعدروحیه جرات جسارت شهامت شجاعت درایت سیاست بویراحمدزبانزدخ اص عام است ولی بختیاریهاچی!؟
اینوبدونیدکه تنهاایلی که به همجادس انداخت وهیشکی نتونست بهش تجاوزکنه ایل شجاع بویراحمدبود
باز گفت
 
 
+1 #31 کربیراحمدی 1394-09-01 12:56
درودخدابرایل بویراحمدبه جرات قدرتمندترین قوم لربویراحمدیهابو دند
باز گفت
 
 
+4 #30 Guest 1394-08-30 19:35
از قدیم گفته اند حقیقت تلخه!!!!!!!
بنده با وجود اینکه بچه بویراحمدم ولی کاملا با نظر شما برادر بختیاری موافقم
ولی بیاد داشته باش که از57بع بعد شما زیر سیطره اصفهانیا هستید
باز گفت
 
 
-1 #29 Guest 1394-08-29 20:28
بازگفت ukcde:
بازگفت دشتی:
آخرشم بدست یکی از دلاورمردان طایفه دشتی در بابامیدان کشته شد

دشتی؟ دلاور؟ بامیون؟ حالت نه خشه دلاور...


کتاب تاریخ در گذرگاه بویر احمد رو بخون همه چی رو دربارش نوشته،نیاز به دعوا نیاره ککا!!!!!!!!!!
باز گفت
 

افزودن دیدگاه

کد امنیتی
تازه سازی