فهرست

نمایی از استان

ضرب المثل


*مِلکی تَنگ پانَه لَه اِی کِنِه ، رَه نَه دِیرتر اِی کِنِه

 


گیوه (کفش ) تنگ پا را لِه می کند ، راه را هم دورتر می کند . کنایه به خیلی چیزهاست.

شعر

يار يار كُوگ مَهس اِيرُو نَخون كه نه مُلك و جاتِه

بَرَه وَ دنا بِخون كه شَونَم سَر بَلگ چَِويل زر پاتِه

 

 

يار يار كبك مست اينجا نغمه سَرنَدِه كه اينجا ملك و جای تو نيست

برو به كوه دنا آواز بخوان كه شبنم بر برگ چويل زير گامت باشد

ملا قباد سی سختی ( نیک اقبال )

یكی از چهره های شاخص،برجسته و ماندگار استان كهگیلویه و بویر احمد كه مایه مباهات و خرسندی مردمان بزرگوار این خطه می باشد ملا قباد سی سختی(نیك اقبال)است.

این دلیر مرد آزاده و آگاه در طول زندگانی ۸۰ ساله خویش بانی خیر و بركات فراوان برای مردمان سیسخت بوده است.ملا قباد سی سختی فرزند ملا محمد قلی،فردی فرهنگی ،خیر،علاقه مند به سوادآموزی و عمران و آبادانی بوده است.ایشان بانی شهر سی سخت بوده و علاقه مندی وی به فرهنگ سبب شد تا بجای تفنگ و فشنگ از دولت وقت درخواست معلم كند و اولین كسی باشد كه مدرسه ای به سبك سنتی در منطقه بسازد و برای علاقه مندان به علم و دانش كلاس درس دایر كند. بدلیل قوم و خویشی و قرابت با خوانین و کدخدایان وافراد سرشناس و صاحب نفوذ در ایلات و عشایر جنوب و حوزه زاگرس نشین و همچنین افراد متوسط و گمنام از پشتیبانی و حمایت آنان برخوردار بود و همواره از این فرصت در جهت رفع محرومیت و عمران و آبادی در سیسخت بهره می برد - و آنچه او را در بین هم ولایتیانش محبوب میکرد فروتنی و دلسوزی وی بود .او از هیچ کوششی جهت رفع محرومیت از مناطق تحت سلطه دریغ ننمود و تا لحظه حیات هم و غمش رسیدگی به امور مردم خطه سی سخت بود . ضمن اعمال برنامه ریزی نسبت یه مدیریت لازم جهت تحول همه جانبه با هماهنگی و همکاری بی دریغ مردم سی سخت نسبت به احداث مكتب خانه،مسجد،حمام عمومی،و احداث نهر های آب در مناطق صعب العبور اقدام نمود یطوریکه آب را از دره ها به دشت سیسخت وارد و باعث احداث باغات پر ثمر و آباد با دشتی حاصلخیز در سیسخت گردید 

آقای عبدالکریم محمد خانی می نو یسد : 

براساس تعریف دانشنامه معروف ویکی پیدیا ، مهاجرت ، عبارت‌است از جابه‌جایی مردم از مکانی به مکانی دیگر برای کار یا زندگی. مردم معمولاً به دلیل دور شدن از شرایط یا عوامل نامساعد مانند فقر، کمبود غذا، بلایای طبیعی، جنگ، بیکاری و کمبود امنیت مهاجرت می‌کنند. دلیل دوم می‌تواند شرایط و عوامل مساعد جذب کننده مانند امکانات بهداشتی بیشتر، آموزش بهتر، درآمد بیشتر و مسکن بهتر در مقصد مهاجرت باشد.

درسالهایی که خشکسالی و قحطی رخ میداد و کمبود آذوقه در بعضی نقاط ایران مشاهده میشد ، حداقل۳عامل مهم باعث مهاجرت به منطقه سی سخت میشد .

یکی وفور درختان بلوط ، در اکثر نقاط استان ( امروزی ) که با دارا بودن میوه بلوط ،‌ میتوانست منبع مهم غذایی به حساب آید ، که سی سخت هم مانند سایر نقاط استان از این نعمت برخوردار بود .

اما فاکتور دوم وجود آبهای گوارای فراوان در منطقه سی سخت بود که باعث کوچ بسیاری از مردم سایر نقاط بویراحمد و حتی مناطق دور دست تر میشد .

بسیاری ازاین مهاجرین بمرور زمان در سی سخت ساکن میشدند ، مثل مردم اردکان و آباده فارس و بعضی از دهات اطراف (حنا) که درحال حاضر شهرک کوچکی است درنزدیکی سمیرم اصفهان و درپشت دنا واقع میباشد ، و اکنون بازماندگان آن مهاجران را میشود بعنوان شهروندان سی سخت در گوشه و کنار این شهر زیبا پیدا کرد .

فاکتور سوم و بسیار مؤثر ، برخورد همراه با مهربانی و مهمان نوازی مردم سی سخت و حمایت همه جانبه قبادخان از این قبیل مردم و امنیت بود . همه سالخوردگان سی سخت بیاد می آورند که دریکی از همین سالهای موصوف ، که تعداد زیادی از این گونه مهاجرین به سی سخت آمده بودند ، قباد خان (مزرعه جو) – ی بزرگی داشت و موقع درو کردن فرا رسیده بود . قباد خان به دست همه مهاجرین (داس ) عطا کرد و آنها را در درو کردن و برداشت محصول برای خودشان ، آزاد گذاشت . مهاجرین ، از کوچک و بزرگ ، به مزرعه حمله کردند و در اندک زمانی همه مزرعه را درو کردندو خاطره ای شیرین از آن سالهای پر افتخار بر جا گذاشتند .

از آنجا که اکثر این مهاجرین از مناطقی آمده بودند که رونق و کسب و کار متنوعی داشتند ،‌ مانند کفاشی (ملکی دوزی ) ، بنائی ، رنگ کردن بند ( که درصنعت قالی و غیره بکار میرود ) ، تخت کشی (گیوه ، ملکی ) ، خیاطی و غیره ، اکثرا مورد محبت قباد خان قرار میگرفتند و به آنها بهای زیادی میداد .

عده ای از آنها به کسب و کارو حرفه خود مشغول شدندو مورد حمایت قرار میگرفتند .ملا قباد به بعضی از آنها که تمایل به کشت و زرع و باغداری داشتند ، زمین در اختیارشان گذاشت ، عده ای نیز برحسب شرایط و نیاز آن روز بکارهای خدمه گری و پذیرائی و … مشغول شدند که اکثرا درقلعه معروف ملا قباد ساکن بودند . (نقل قول )

ملا قباد هموار در تصمیم گیریهای خود از مشاوران آگاه بهره می جست از جمله در تصمیم گیریهای حود با دو خواهر زاده خویش یعنی میرزا محمد جسن فرد بعنوان مشاور فرهنگی و کی علیخون بهرامی مشاور جنگی که هر دو از مسائل روز آن زمان و شرایط موجود در کشور اطلاعات وسیعی داشتند تبادل نظر می نمود 

پس از جنگ تامرادی در زمان حكومت رضا شاه پهلوی ، ملاقباد سی سختی به همراه سایر خوانین و كدخدایان منطقه به تهران تبعید شدند.پس از ارسال گزارش سرهنگ جهانبانی به شاه در خصوص اقدامات عمرانی و آبادگری ملاقباد و اینكه توسط ملاقباد مكتب خانه،مسجد،حمام عمومی،باغات پر ثمر و آباد و ... در سی سخت ایجاد شده است،ایشان مشمول عفو گردید.رضاشاه به هریك از خوانین و كدخدایان یك قبضه تفنگ بعنوان هدیه وخلعت اهدا نمود. دراین میان ملاقباد سی سختی درخواست نمود تا به جای تفنگ دولت معلمی را همراه وی به سی سخت بفرستد تا در آنجا كلاس درس دایر كند.و بدینگونه اولین مدرسه دولتی در سال ۱۳۰۷ توسط ملاقباد در سی سخت دایر شد. نخستین معلم این مدرسه كه از تهران به همراه ملاقباد به سی سخت آمد فردی بود به نام رجبعلی مجیدی --------------(-از طرفی آقای جهانگیر نیک اقبال) می نویسد: سابقه وجود مکتب خانه در استان کهگیلویه وبویر احمد خصوصا در شهرستان دنا به قرن 12هجری قمری برمیگردد و تا قبل از سال1256 که مردم سیسخت در پیشور زندگی میکردند سیسختی ها دارای مکتب خانه بودند ومکتب داران ان زمان افردای چون ملامحمدباقر از اهالی ابرقو،ملاحسین سیسختی،ملاقیصر و...بوده اند و مدتی بعد ازان که مرحوم ملاقباد نیک اقبال در سال 1256(ه.ش)مردم سیسخت را از پیشور به محل سیسخت کنونی کوچاندو سیسخت را پایه گذاری کرد باز هم در سیسخت مکتب خانه تاسیس کردکه تا اوایل دهه 1330در جنب مدرسه دولتی مکتب دارانی همچون ملافرجعلی،ملاحسین،ملامهرعلی،ملاماشاالله و ملاعین الله وملاعلی بابا و...برای باسواد کردن بزرگسالان فعالیت داشته اند...سابقه فرهنگی تاسیس دبستان به سبک نوین در استان و شهرستان دنا به همت وروشنفکری ملاقباد نیک اقبال سیسختی به سال 1310برمیگردد .اولین مدرسه دولتی به سبک نوین در این استان به پیشنهاد و تقاضای ملاقباد از رضا شاه در سال 1310به نام دبستان حافظ سیسخت تاسیس ورجبعلی مجیدی اولین معلم این دبستان بوده وتا سال 1320شروع جنگ جهانی دوم معلمانی چون مجیدی ،شید،اباباف،میرزا محمد حسن فرد( اولین رئیس اوفاف ومعارف که بعدا به اداره فرهنگ و آموزش و سپس به اداره آموزش و پرورش تغییر یافته ) و خیراله صابری در این دبستان تدریس مینموده اند.زنده یاد خیراله صابری که از اولین کسانی است که از دبستان حافظ دانش آموخته شده اند در سال 1317 به استخدام فرهنگ و معارف استان خوزستان در آمده و در همان دبستان حافظ سی سخت به کارتدریس گمارده می شود. میرزا محمد حسن فرد تحت عنوان رئیس اداره فرهنگ و اوقاف و خیراله صابری ومرحوم کل سیف اله سی سختی و آقای برزو محمد حسینی و .....( اولین معلمان رسمی استان ، ۱۳۲۰-۱۳۱۵) میباشند ، که در شهر تلخسرو تحت عنوان ، معلم و مدیر مدرسه سعدی بودند . و افرادی چون آقای سید ابوالحسن حسینی ، جناب آقای بهرام نیک پی و … و نیز آیت الله سید کرامت اله ملک حسینی (ره) نیز از شاگردان ایشان بودند. 

آقای برزو محمد حسینی که ایشان هم در زمره ی اولین گروه دانش آموختۀ از دبستان حافظ می باشند در سال 1319 به استخدام فرهنگ در آمده و از آن سال به بعد در مدارس سعدی تل خسرو، ولی آباد نقاره خانه، آب شیرین دوگنبدان، بهبهان و...تدریس می نموده اند.

.زنده یاد دکتر محمود حسابی وزیر معارف دوران نخست وزیری دکتر مصدق در سال31-1330در بویراحمد علیا چند نفر از باسوادان محلی بویراحمدعلیا را استخدام وهرکدام را در یکی از روستاهای بویر احمد به کار تدریس گماردند....دانشسرای عشایر فارس در سال 37-1336به همت والای استاد علم وادب جناب اقای محمد بهمن بیگی در شیراز تاسیس میشودکه پس از طی یک دوره فشرده کاراموزی معلمی یکساله اولین گروه معلمان عشایری را(60نفر)در سال 1337به استخدام اموزش وپرورش در اورده وبه مناطق مختلف استان فارس من جمله بویر احمد و سیسخت که در ان زمان جز فارس بودند اعزام و مدارس جدید در روستاهای فاقد مدرسه تاسیس میشود..ملاقباد در سال 1237 (ه.ش)متولد شده است .درسن 15-16سالگی ازدواج و در سال 1237 (ه.ش)به رحمت ایزدی پیوست.

 

 

منوچهر عزیزی طاس احمدی

 

 

 

 

دیدگاه ها   

 
+2 #53 کی گیوی 1395-11-06 14:49
بازگفت Guest:
بازگفت داود:
من شنیدم میگن طابفه رئیس اصالتا از اعراب یمن هستند که به ایران مهاجرت کرده اند

طایفه رئیس از بازماندگان شبانکاره باستانی هستند.که خیلی از طوایف بویراحمد ریشه شبانکاره دارند.که در کتب تاریخی شبانکاره فارس گفته میشود و ریشه در زمان ساسانیان دارند که پس از هجوم اعراب در جنوب غرب ایران و سایر مناطق پراکنده شدند

با نظر شما موافقم
باز گفت
 
 
+1 #52 Guest 1395-11-04 20:12
بازگفت داود:
من شنیدم میگن طابفه رئیس اصالتا از اعراب یمن هستند که به ایران مهاجرت کرده اند

طایفه رئیس از بازماندگان شبانکاره باستانی هستند.که خیلی از طوایف بویراحمد ریشه شبانکاره دارند.که در کتب تاریخی شبانکاره فارس گفته میشود و ریشه در زمان ساسانیان دارند که پس از هجوم اعراب در جنوب غرب ایران و سایر مناطق پراکنده شدند
باز گفت
 
 
+1 #51 نیک اقبال. 1395-11-01 14:59
باعث افتخاره.خدا رحمتتون کنه روحتون شاد.بخصوص پدر عزیزم.
باز گفت
 
 
+1 #50 نیک اقبال 1395-09-04 15:23
من به خودم افتخار میکنم که نوه ملا قباد هستم :P
باز گفت
 
 
-4 #49 داود 1395-07-17 11:04
من شنیدم میگن طابفه رئیس اصالتا از اعراب یمن هستند که به ایران مهاجرت کرده اند
باز گفت
 
 
+4 #48 محمدصادقی 1394-11-14 15:56
مرحوم ملا قباد در بین ما احترام خاصی داره اونطوری که من شنیدم همیشه رفت و آمد نزدیکی با بزرگان طایفه ما داشتن
باز گفت
 
 
+13 #47 بهرامی 1394-11-03 10:38
ملا قباد سی سختی چون امیر کبیری بود در بویراحمد با این تفاوت که اقتداره خودش رو تا آخرین لحظه حفظ کرد
باز گفت
 
 
+5 #46 برایی 1394-11-01 00:06
مرد نکونام نمیرد هرگز . . .
باز گفت
 
 
+6 #45 چارلنگ بختیاری 1394-10-23 22:34
از بزرگی ملا قباد بسیار شنیده ام و با خوانین بختیاری ارتباط صمیمی و خویشاوندی بسیار داشتن بخصوص با سردار اسعد .
باز گفت
 
 
+4 #44 دانشجو 1394-10-18 16:23
مرحوم ملاقباد انسان شایسته وبزرگی بوده وبسیار فراتر از زمان خودش می اندیشیده،امروز هم فرزندان ونوادگان این بزرگمرد از هیچ تلاشی در خدمت به مردم دریغ نمیکنن ...در همه جا نقش فرزندان ونوادگان این بزرگمرد کاملا روشنه،چه در پزشکی،در نظام مهندسی،در امور سیاسی ودر میراث فرهنگی...باعث افتخاره که از چنین شخصی چنین انسانهایی پا گرفته اند.
باز گفت
 
 
+3 #43 بویراحمدی 1394-09-23 18:18
بازگفت m:
بازگفت بویراحمدی:
بازگفت m:
بازگفت فرزاد حیدری:
میر شکار علی کرم صیادی کی بود

مه سیسخت هم میرشکال داشت؟؟؟ :eek:

مسخره سیسخت بموقش بیشتره همه رشادت نشون دا هم کشتن کریم خان

سلام.حرف من از رو تمسخر نبود. توخودت به مسخره گرفتی ;-) ( شاید چیزی میدونی... ) به جای این حرفا نوم میرشکال هارو ببر بشناسیم
خدمت دوست عزیز کتاب آقای کشکولی در ارتباط با غارت حنا رو اگر مطالعه کنی از رشادت های سه گروه تمجید کرده تامرادی ها + کی گیوی ها + پسران ملا قباد رشادت های ملا محمدقلی پدر ملاقباد در جنگ سرگچینه که به همین خاطر خان دخترش رو به ایشون داد بیرون کردن قشقایی ها از منطقه دنا و کشتن کریم خان غارت گنجه ای تا بلهزار در زمان سرتیپ خان و حکم راه دار منطقه که باید امنیت رو تامین می کردن و قلعه مربوط به راهداری ملا قباد هنوز نزدیک سمیرم پا برجاست بعد از اعدام سرتیپ خان و شکرالله خان که ملا قباد به دلیل عمران و آبادی پاداش داده شد و به بویراحمد بازگشت وظیفه خلع سلاح به وی داده شدو این ماموریت رو به اتمام رسوند که نامه ها و اسناده همش موجود است سر فرصت اونا رو جمع و به مدیر سایت خواهم داد
این جریان که ملا علی آقا نیک اقبال سوار بر اسب چهارنعل سکه رو با برنو تو هوا می زده که داستان معروفیه رشادت های ملا اسفندیار هدف قرار دادن خداکرم خان توسط ملا حبیب الله و ... اینها فقط جریاناتیه که من خبر دارم
باز گفت
 
 
-2 #42 m 1394-08-27 20:15
بازگفت بویراحمدی:
بازگفت m:
بازگفت فرزاد حیدری:
میر شکار علی کرم صیادی کی بود

مه سیسخت هم میرشکال داشت؟؟؟ :eek:

مسخره سیسخت بموقش بیشتره همه رشادت نشون دا هم کشتن کریم خان

سلام.حرف من از رو تمسخر نبود. توخودت به مسخره گرفتی ;-) ( شاید چیزی میدونی... ) به جای این حرفا نوم میرشکال هارو ببر بشناسیم
باز گفت
 
 
+1 #41 بویراحمدی 1394-08-27 16:12
بازگفت m:
بازگفت فرزاد حیدری:
میر شکار علی کرم صیادی کی بود

مه سیسخت هم میرشکال داشت؟؟؟ :eek:

مسخره سیسخت بموقش بیشتره همه رشادت نشون دا هم کشتن کریم خان
باز گفت
 
 
-1 #40 m 1394-08-13 10:57
بازگفت فرزاد حیدری:
میر شکار علی کرم صیادی کی بود

مه سیسخت هم میرشکال داشت؟؟؟ :eek:
باز گفت
 
 
+1 #39 فرزاد حیدری 1394-07-24 16:58
میر شکار علی کرم صیادی کی بود
باز گفت
 

افزودن دیدگاه

کد امنیتی
تازه سازی