فهرست

نمایی از استان

ضرب المثل


*مِلکی تَنگ پانَه لَه اِی کِنِه ، رَه نَه دِیرتر اِی کِنِه

 


گیوه (کفش ) تنگ پا را لِه می کند ، راه را هم دورتر می کند . کنایه به خیلی چیزهاست.

شعر

يار يار كُوگ مَهس اِيرُو نَخون كه نه مُلك و جاتِه

بَرَه وَ دنا بِخون كه شَونَم سَر بَلگ چَِويل زر پاتِه

 

 

يار يار كبك مست اينجا نغمه سَرنَدِه كه اينجا ملك و جای تو نيست

برو به كوه دنا آواز بخوان كه شبنم بر برگ چويل زير گامت باشد

نقدی بر نبرد دره سرد

عملکرد جوامع ایلی و عشایری از دیرباز تاکنون نقش تعیین کننده و تاثیر گذاری در تاریخ ایران و تاريخ كهگيلويه و بويراحمد داشته است اما آنچه که مایه ی تاسف است توجه اندک و نگاه مختصر در رابطه با کارکرد و تاثیرات مثبت و منفی ایلات و عشایر است. گاها نیز مشاهده گردیده به ظاهروشنفکرانی با تعصبات کورکورانه قومی قبیله ای و با هدف تخریب قشر خاصی دست به تالیف رویدادی زده اند که متاسفانه باعث از بین بردن اخلاق اجتماعی و نظم فرهنگی شده است که در شان این مردم و دیار سرافرازشان نبوده و نیست . 
هر از گاهی با شنیدن واژه هایی که مولد فرهنگ این آب و خاك بوده اند اين مهم را در اذهان  متبلور مي كند و یادآور ایامی است که جرقه های شکل گرفتن اين مرز و بوم بوده است .
" دره سرد " یا کوهستان لوداب یکی از این واژگان است که متاسفانه بعضی از دوستان بر خود ندیده اند واقعیت را بیان و اذهان را آگاه سازند . 
" دره سرد " نبرد دو قطب اساسی عصر خود یعنی بویراحمد اولیاء و سفلی ( تامرادی ) که تا سالیان سال مرکز توجهات ایلات و مناطق همجوار بوده است و هر کسي بنا به سليقه خود از این نبرد برداشت کرده است . 
اما واقعیت امر چنین است که قالب این جنگ که در فواصل بین سالهای ۱۳۰۵ و ۱۳۰۶ رخ داده مشخص و حک شده است و هیچ گونه تغییر و یا ویرایشی در نتیجه و تاثیر گذاری آن را طبق تعصبات واهی نمیتوان انجام داد . 
هراز گاهی تاریخ دست خوش تغییرات بوده اما نه تغییراتی در دهه ها و سالهای نه چندان دور . 
" دره سرد " با کیلومترها طول و عرض در حاشیه کوهستانهای اطراف لوداب نامی که در اعصار گذشته تا به امروز یادآور خاطراتی از تاریخ پر فراز و نشیب بویراحمد است . 
به عنوان مکمل مهم در این فصل وجدآور و غم آفرین که باعث کشته شدن و یا زخمی شدن تعداد زیادی نیز شد افزود که عقب نشینی و گریز از زیر تونل یخی ، شجاعانه ترین شاهکار این نبرد دانست که در این مدت زمانی که لشکر کشی به مرکز و یا قلب سرداران جنگ به انجام رسید . 
مکتب تاریخ به جوانان ایل چنین آموخت ؛ تدبیر و سیاست کی نصرها ، از خودگذشتگی کی اسد ، شجاعت ملا کریم و ملا فریدون و قدرت کیا و کیامرز ها را به یادها داشته باشیم . 
" دره سرد " یادآور بلعیده شدن مردان بزرگی از ایل بویراحمد بود . 
" دره سرد " پایان و مقصود شبیخون های شب و نیمه شب  
" دره سرد " پایان آتش گلوله و تفنگ های عثمانی  
" دره سرد " با تمام بدیهاش درس و پندهایی نیز آموخت ؛ 
دره سرد نمادی بود از استقامت ، شجاعت و اتحاد ، اتحادی که علیرغم اختلافات درون ایلی اما غیرت و تعصب به خاک از خون خود زدند اما لحظه ای جفا را نپذیرفتند ... 
روحشان شاد و یادشان گرامی ...
 

نویسنده نوشتار: سعید پرندوار

 

دیدگاه ها   

 
+1 #12 ایلم تامرادی کامحمدی 1396-07-22 08:57
درود بر شیر مردان جنگ درسرد بخسوس ملا قباد پی شاهنگ و ملا فاضل پی شاهنگ از ایل تامرادی تیره کامحمدی
باز گفت
 
 
+1 #11 Guest 1396-07-22 08:52
با سلام اینجانب نتیجه ملا قباد پیشاهنک یکی از فرمانده های جنگ بزرگ درسرد هستم از ایل بزرگ وسترگ تامرادی تیر کامحمدی برای ما شرم آورست که نامی از این مرد دلیر و شجاع نبرده ایم
باز گفت
 
 
+1 #10 چین 1396-06-08 22:36
باسلام. جناب پرندوار شما چرا بدون اگاهی و متعصبانه میخواهی جنگ دره سرد رو تشریح کنی برای نسل جوان...جنگ دره سرد رو سه نفر اداره کردن؛؛؛۱-کی کیامرز یزدانپناه ۲-ملا کریم بهادران و پسرش ملا فریدون بهادران ....درجریان جنگ ملا کریم خدابیامرز کشته شد و ملا فریدون رحمت ا...علیه هم زخمی شد و این سردار تکرار نشدنی و بی رقیب ایل تامرادی یعنی کی کیامرز یزدانپناه بود که با شجاعت و تعهدی که به مردم ایلش و منطقه اش داشت کدخدایان با ادعایی که در دره سرد به عنوان سردار لشکر بویراحمد علیا بودن رو از پا درآورد افرادی مثل کی قباد برومند و کی فاضل برومند و برادر کی لهراس باطولی و خیلی دیگر از لشکریان بویراحمد علیا ...کیامرز و آسمون وابیه نازل ؛؛؛چپ و راس نعره ایزنه قباد وفاضل.....برادر هم ولایتی و عزیز کی لهراس باطولی با ان همه ادعا مجبور به فرار زیر برف شد که این کار کسی جز کی کیامرز افسانه ای نبود....تعداد بیشماری از سیاره بویراحمد بالا به وسیله کی کیامرز ٬ملا فریدون و ملاکریم کشته شدند...کا کیا فرزند کا جعفر هم در آخرین لحضات وارد جنگ شد .....نفر اول حماسه دره سرد بدون شک کی کیامرز یزدانپناه بود که کشت و کشته نشد.ملا کریم علی رغم شجاعتش کشته شد و ملا فریدون هم زخمی شد هر چند اجحاف است که نگوییم نقش پر رنگی درحماسه دره سرد داشتند......من به دور از هرگونه تعصب و غرض و باتوجه به اسناد موجود می گویم که نصیر بهادر و اسد بهادر و درواقع هیچ کدام از خاندان کی محمد علی کوچکترین نقشی در جنگ دره سرد نداشتند..... یک تذکر هم به نویسنده ای بدم که از واژه کا (قاید) برای کدخدا و سردار جنگ ایل تامرادی یعنی کی کیامرز یزدانپناه بزرگ و افسانه ای استفاده کرده ...برادر عزیز کی کیامرز و ملا فریدون هر دو به واسطه خیانت های نصیر بهادر کشته شدند و در واقع این نصیر بهادر بود که با نیت شیطانی خود موجب برادر کشی در ایل تامرادی شد....... رحمت به روح کی کیامرز یزدانپناه و ملا فریدون بهادران........ ............... ............... .......عضوی کوچکی هستم از ایل سترگ تامرادی طایفه کهن ٬ریشه دار ٬با غیرت و کدخدا صفت وکدخدا منش کی مجید -کی مرادعلی :cry:
باز گفت
 
 
+1 #9 لادن 1396-03-11 19:08
دروود
باز گفت
 
 
+1 #8 شاهین 1395-12-05 18:26
بازگفت Guest:
بازگفت شاهین:
جناب پرندوار کیامرزی که نفر آخر نوشتی لقبی چیزی نداره کیی چیزی؟؟؟؟

اگه اشتباه نکنم منظورشون از کیا که همون کا کیا ( داماد کی اسد و از طایفه کامحمدی ) و کیامرز هم کا کیامرز یزدانپناه باشه

کا کیامرز ؟؟!!! از کی تاحالا کی کیامرز یزدان پناه کا کیامرز شده این مطلب از روی کینه نوشته شده همه میدونن اونایی که ملا و کی نوشتیشون جناب پرندوار غارت شدن و اون کی کیامرز بود که راهشونو بست و بوقتش جواب این بی احترامیو می گیری ...
باز گفت
 
 
+1 #7 کدخدا 1395-12-03 21:16
درود بر شرفت دایی عزیزم ، الحق و الانصاف که نوه ی کی اسدی :roll:
باز گفت
 
 
+1 #6 Guest 1395-11-21 09:03
بازگفت شاهین:
جناب پرندوار کیامرزی که نفر آخر نوشتی لقبی چیزی نداره کیی چیزی؟؟؟؟

اگه اشتباه نکنم منظورشون از کیا که همون کا کیا ( داماد کی اسد و از طایفه کامحمدی ) و کیامرز هم کا کیامرز یزدانپناه باشه
باز گفت
 
 
+1 #5 مجیدبهادرتامرادی 1395-11-20 20:06
درود برجناب پرنده وار.زیبا مختصر ومفید وبسیارجامع.
باز گفت
 
 
-2 #4 شاهین 1395-11-16 23:58
جناب پرندوار کیامرزی که نفر آخر نوشتی لقبی چیزی نداره کیی چیزی؟؟؟؟
باز گفت
 
 
-3 #3 غریب 1395-11-05 13:33
حقایق جنگ دره سرد بازگو شود تا متعصبان به گذشته برای همیشه خاموش شوند.خوب تحقیق کنید ببینید بانیان جنگ دره سرد کی بودند چه اهدافی داشتند؟مدافعین مردم کی بودند؟هدف چی بوده؟نکنه به ان هم بگین افتخار ؟اصالت؟غیرت؟الب ته غیرت برازنده کسانی بود که نگذاشتند مهاجمان به اهداف پلیدشان برسند
باز گفت
 
 
+2 #2 شاهین 1395-11-05 13:14
درود بر ایل سرافراز تامرادی
باز گفت
 
 
0 #1 tnt 1395-11-05 01:11
های لهراس باطولی سرته بکن راس
تو تقصیری نیاری خان حر وت ایخاس

دره سرد برادر کشی ایی بود ک هابیل های ایل قابیل های زمان و متجاوز،را بر سر جای خود نشاند دفاعی بود مشروع@@@@
باز گفت
 

افزودن دیدگاه

کد امنیتی
تازه سازی